Verslag vergadering Natuur Inclusief Renoveren

oktober 23, 2016

Stand van zaken Stroomversnelling

De Stroomversnelling is een project van EZ, bouwbedrijven en wooncorporaties die investeren in energiebesparende maatregelen aan woningen. De woningen zullen niet alleen geïsoleerd worden, maar zullen zelf even veel energie opwekken als dat zij verbruiken en worden zogeheten NoM-woningen. NoM staat voor Nul op de Meter. Het gaat in eerste instantie om 111.000 woningen gebouwd tussen 1950 en 1980. Alle woningen krijgen ook meerdere kunstmatige nestplaatsen voor gierzwaluw en huismus, ook die waar geen vogels zijn aangetroffen. In 2015 ging het project De Stroomversnelling van start. Er is al veel over dit project gezegd, gemaild en geschreven. Hierbij een korte samenvatting van de ontwikkelingen in 2016.
De eerste pilots van dit project in 2015 gaven helaas nog niet de gewenste uitkomst. Bij te veel woningen werden niet standaard nestplaatsen aangebracht. In februari brengt Martin v/d Reep een bezoek aan vier projecten van de vier verschillende bouwbedrijven van Stroomversnelling. Niet één van de projecten heeft alle verplichte voorzieningen voor vogels getroffen!
Vogelbescherming Nederland dient een bezwaarschrift tegen de nieuwe ontheffing van de Flora en Faunawet die wordt afgegeven voor 2016, omdat deze het zelfde is als de eerste ontheffing uit 2015. Onder deze ontheffing konden de betrokken bouwbedrijven klaarblijkelijk straffeloos zich niet aan de voorschriften houden. Motivatie van het bezwaarschrift: 1. Onvoldoende waarborgen voor uitvoering mitigerende en compenserende maatregelen 2. Betere begeleiding nodig door ecologisch werkbegeleider 3. Betere controle nodig op naleving voorschriften.
Tijdens de kwartaalbijeenkomst tussen de leden van de Stroomversnelling en natuurbeschermers in februari 2016 op het ministerie van EZ, hebben vertegenwoordigers van alle vier betrokken bedrijven toegegeven dat de bevindingen van Martin van de Reep juist zijn. Men is zich er terdege van bewust dat er inderdaad geen of onvoldoende nestplaatsen zijn aangebracht ondanks het feit dat dit wèl in het activiteitenplan staat. De voorzitter van Stroomversnelling sommeert ter plekke dat binnen een week maatregelen moeten worden getroffen. In dit geval is dat achteraf nestkasten ophangen. Hiermee worden inderdaad de niet genomen voorzieningen getroffen, maar er wordt niet gewerkt volgens het principe van natuurinclusief renoveren; de werkwijze van de ontheffing.
In maart wordt het NOM-keur in het leven wordt geroepen voor alle bedrijven die werken onder de naam van De Stroomversnelling. Dit keurmerk zal tenminste toetsend zijn op de volgende hoofdonderdelen van de ontwerpen voor de Stroomversnelling: Energie, Comfort, Binnenmilieu, Communicatie(proces), Monitoring, Instandhouding, Milieu-impact, Overig. Voorzieningen voor vogels en vleermuizen vallen onder overig. Om hieraan te voldoen krijgen de betrokken bouwbedrijven de opdracht om een factsheet te maken met hun ontwerp voor de huismus- en de gierzwaluwnestplaatsen. Na goedkeurig door de desbetreffende soortwerkgroep mag dit worden toegepast.

Tijdens het kwartaal overleg in september waren namens Vogelbescherming én de Zoogdiervereniging beide directeuren aanwezig om aan te geven hoeveel belang de organisaties hechten aan het nakomen van de afspraken en welslagen van dit project. Voorzitter van de Stroomversnelling, Leen van Dijke, vertelt dat alleen BAM nog NoM-renovaties doet en dat de andere bedrijven pas volgend jaar verder gaan. Ook rekent hij de aanwezigen voor dat, wil de Nederlandse regering de energiedoelen halen, er moet worden toegewerkt naar een snelheid van 100.000 NoM-woningen per jaar! Na afloop bezoeken de aanwezigen een wijk die door BAM geheel onder handen genomen wordt i.h.k.v. De Stroomversnelling. Drie fases van het zelfde ontwerp worden getoond. De oudste volgens het eerste activiteiten plan, met ongeschikte nestplaatsen voor vogels, de tweede verbeterde versie en tot slot de recente versie met daarin de volgens de factsheet goed gekeurde nestplaatsen voor huismus en gierzwaluw. De verbeteringen in het ontwerp schijnen overigens niet allen te gelden voor de nestplaatsen voor vogels, maar ook voor allerhande technische aspecten van het ontwerp.
Vanaf volgend jaar, wanneer de nieuwe Wet Natuurbescherming, naar alle waarschijnlijkheid, van kracht gaat. Zal De Stroomversnelling niet langer werken onder ontheffingen maar onder een gedragscode. Het concept is eind september gestuurd aan de betrokken natuurbeschermers. Het document is nog erg onevenwichtig, maar bevat wel de functie van Ecologisch Werkbegeleider zoals voorgesteld in het bezwaarschrift van Vogelbescherming. Vogelbescherming Nederland stuurt een vijf pagina’s tellende reactie op de concept gedragscode. Het zal nog spannend worden of deze op tijd klaar is om in januari in werking te gaan. De nieuwe wet bevat, in de bepaling over de vrijstelling voor gedragscodes (art.3.31), als nieuwe eis dat de Minister met de provincies overlegt voor de gedragscode wordt goedgekeurd.
Voorlopig is het nog niet zover. De eerst volgende stap is de hoorzitting over het bezwaarschrift op 27 oktober a.s.

Jip Louwe Kooijmans
18 oktober 2016